185
בנוגע הוכח תוכיח את עמיתך איז משמע אַז דאָס איז ניט קיין ענין בפני עצמו, נאָר אַז בכל ענין וענין, גייט אַריין אין דעם איסור פּרטי דער ציווי "הוכח תוכיח". ווי די גמרא (שבת נד, ב) זאָגט, אַז מי שאפשר לו למחות ולא מיחה, ווערט ער נתפס אויף די עבירות וואָס זיי האָבן געטאָן (ראה פּרש"י שם: "עבירות שבידן"). און ווי די גמרא (שם. וכ"ה גם בירושלמי שם) זאָגט בנוגע ראב"ע גופא "מתוך שלא מיחה בה, נקראת על שמו".
און דעריבער איז נוגע דאָ צו מדגיש זיין ולהביא הביאור אַז ראב"ע האָט געפאַסט "על שלא קיים דברי חבריו": ווען זיין פאַסטן וואָלט געווען "על שלא מיחה" וואָלט דערפון ניט געווען קיין ראי' אויף פאַסטן "על דבר קל". וויבאַלד אַז דער ענין אויף וועלכן ער האָט ניט מוחה געווען (וואָס מצד דעם איז עס נקרא על שמו) איז געווען איסור שבת, וואָס איז זייער אַ האַרבער איסור, ביז אַז מומר לשבת איז כמומר לע"ז (ווי דער אַלטער רבי ברענגט עס לעיל ח"א פכ"ד),
[און כאטש אַז אין שבת גופא, איז יציאת פּרה ברצועה שבין קרני' אפילו לדברי חכמים נאָר אַן ענין דרבנן און פון שביתת בהמתו, פונדעסטוועגן, איז דאָך דער כללות הענין פון שבת אַ דבר חמור, ובאגה"ת רוצה להוכיח דאפילו קל הוא בכללותו — ג"כ מתענים כו'],
דערפאַר ברענגט דער אַלטער רבי דאָ אַז זיין פאַסטן איז געווען "על שלא קיים דברי חבריו"22, וואָס דאָס (דער ניט מקיים זיין "דברי חבריו") איז אַ דבר קל.
מ' צומות:
ל. אין די דוגמאות וועלכע דער אַלטער רבי ברענגט אַז כמה תנאים ואמוראים האָבן געפאַסט אויף אַ דבר קל "תעניות הרבה מאד", איז אין די ערשטע צוויי דוגמאות שטייט: "והושחרו שיניו מפני הצומות". וואָס מובן אַז השחרת השיניים קומט דוקא ווען מען פאַסט אַ סאַך תעניות. דאַקעגן אין די דריטע דוגמא שטייט "והתענה מ' צומות". וואָס לכאורה זיינען פערציק תעניתים ניט אַזאַ גרויסער ריבוי, מען זאָל עס אָנרופן (ניט בלויז "תעניות הרבה", נאָר) "תעניות הרבה מאד" (ובפרט אַז די מספרי הצומות אויף די עבירות וועלכע ברענגען זיך ווייטער אין זעלבן פּרק און אין תחלת פּ"ג, זיינען מער ווי פערציק)?
מען קען ניט זאָגן, אַז לגבי דעם ענין פון "נתהפּכה לו רצועה של תפלין", וויבאַלד אַז דאָס איז געווען שלא בידיעתו (ניט ווי ביי די ערשטע צוויי דוגמאות וואָס דער "לא קיים דברי חבריו" און דער זאָגן "בושני מדבריכם" איז געווען בידיעה ובכוונה) איז אויך מ' צומות הייסט "הרבה מאד"
— ווייל פון דעם לשון "שעל דבר קל היו מתענים תעניות הרבה מאד" איז
הערות
- 22. וגם מדגיש חבריו — ראה לעיל סוף סעיף כז.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
הקישור נקבע לפי ציטוטי הגמרא המשותפים בלבד — קישור ביבליוגרפי, לא נושאי. 18 עמודים.
- אגרות קודש ח'רנח שבת נד, ב
- לקוטי שיחות 200 מאותו ספר שבת נד, ב
- תורת מנחם בס"ד. שיחת חג הפורים ה'תשי"ב. שבת נד, סע"ב
- תורת מנחם בס"ד. שיחת ש"פ תזריע, פרשת החודש, ר"ח ניסן, ה'תשכ"ה שבת נד, ב
- מאמרים מלוקטים בס"ד. יום השלישי שהוכפל בו כי טוב, ערב ר"ח מנחם-אב, תשל"ה. שבת נד, ב
- תורת שמואל תתקטז שבת נד, א
- שולחן ערוך ז שבת דף נד סע"ב
- שולחן ערוך (ד) שבת דף נ"ד ,
- שולחן ערוך (ג) שבת נד, ב
- אגרות קודש אגרת ח שבת נד, ב
- שוע"ר עם ביאור דברי שלום תקז דיני אפייה ביום טוב שבת דף נ"ד
- שוע"ר עם ביאור דברי שלום תקטז דין איזה דברים מותרים לשלוח ביום טוב שבת נד, ב
- תורת מנחם שיחת ש"פ וישלח, ט"ז כסלו, ה'תשכ"ט שבת נד, ב
- תורת מנחם שיחת ש"פ תצוה, פ' זכור, י"א אדר, ה'תשל"ב שבת נד, סע"ב ואילך
- תורת מנחם שיחת ש"פ צו, שבת הגדול, יו"ד ניסן, ה'תשל"ב שבת נד, סע"ב ואילך
- תורת מנחם שיחת אור ליום ועש"ק, אדר"ח אייר, ה'תשל"ב שבת נד, סע"ב ואילך
- תורת מנחם שיחת ליל ערב חג השבועות, ה'תשל"ג שבת נד, סע"ב ואילך
- תורת מנחם שיחת יום ב' דחג השבועות, ה'תשל"ג שבת נד, סע"ב ואילך