344
המציאות אַרום אים, ביז אַ מלך אויפן גאַנצן סדר השתלשלות — וואָרום יעדער איד, ווי ער איז — איז ער אַ מלך, איז ער מקבל פון מלך מלכי המלכים הקב"ה, וועלכער ווערט געקרוינט בראש השנה ("תמליכוני עליכם23); וכפס"ד הנ"ל פון טור, אַז אידן ווייסן פאָראויס אַז זוכים בדין, וואָרום זיי זיינען אַ "גוי גדול אשר לו אלקים קרובים אליו" (און דעריבער ווייסן זיי "אופי' של אלקי'"), און זיינען בדרגת מלך, און דעריבער באַקומען זיי — דורך דעם וואָס זיי זיינען מקבל פון מלך מלכי המלכים הקב"ה — אַלע המשכות והשפעות ווי עס קומט אַ מלך אָן קיין השתדלות מצדו. ואדרבה: אַ מלך טאָר גאָר ניט טאָן קיין מלאכה24, בשעת איינער פון אנשי המלוכה קען עס פאַר אים טאָן, עאכו"כ ווען ס'איז "ברוב עם", וואָס "ברב עם הדרת מלך"25.
ג. דער עיקר און שלימות פון "והצילו העדה" איז די הצלה פון דעם איצטיקן מעמד ומצב פון גלות, בגאולה האמיתית והשלימה — וואָרום אפילו די וואָס האָבן — אויך איצטער (אין גלות) — הרחבה אין פרנסה רוחנית און הרחבה אין פרנסה גשמית, און אפילו די וואָס געפינען זיך אין ארץ הקודש אויפן הר הקודש, און דאָרטן גופא — אין דעם מקום הכי קרוב צו דעם מקום קדש הקדשים — זאָגן זיי אָבער דאָרטן אויך26 "מפני חטאינו גלינו מארצנו", וואָרום מ'האָט נאָך ניט דעם "מקדש אד' כוננו ידיך"27, און ס'איז נאָך ניט דער מצב פון "כל יושבי' עלי'"28, וואָס דוקא דעמולט האָט מען בשלימות אַלע ענינים, כולל — מצות יובל28, וואָס איז במיוחד פאַרבונדן מיט שחרור וגאולה29, כמ"ש30 "ושבתם איש אל אחוזתו ואיש אל משפחתו תשובו" (בשנת היובל) אפילו אַזאַ וואָס זאָגט31 "אהבתי את אדוני" און גייט ניט אַרויס בשביעית32.
ויש לומר אַז די שייכות פון יום הדין פון ראש השנה מיט דער גאולה ("והצילו העדה") איז אויך אונטערשטראָכן אין דעם וואָס בראש השנה איז די עבודה פון קבלת מלכותו ית', צו ממלא זיין די בקשה פון דעם אויבערשטן "תמליכוני עליכם" [ווי די גמרא זאָגט אין תלמוד בבלי33, וואָס איז פאַרבונדן מיט גלות, "
הערות
- 23. ר"ה טז, א. לד, ב.
- 24. במכ"ש מזה ש"כיון שנתמנה אדם פרנס על הציבור אסור בעשיית מלאכה בפני שלשה" — קידושין ע, א. רמב"ם הל' סנהדרין פכ"ה ה"ד. טושו"ע חו"מ ס"ח ס"ד.
- 25. משלי יד, כח.
- 26. בתפלת מוסף דיו"ט.
- 27. בשלח טו, יז.
- 28. ערכין לב, סע"ב. רמב"ם הל' שמיטה ויובל פ"י ה"ח.
- 29. ולהעיר שהתחלת השחרור ביובל היא מראש השנה — ר"ה ח, ב. רמב"ם הל' שמיטה ויובל פ"י הי"ד. וראה לקו"ש ח"ט ע' 387.
- 30. בהר כה, י.
- 31. משפטים כא, הו.
- 32. ראה פרש"י משפטים שם, ו. בהר שם.
- 33. איכה ג, ו. סנהדרין כד, א.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
הקישור נקבע לפי ציטוטי הגמרא המשותפים בלבד — קישור ביבליוגרפי, לא נושאי. 20 עמודים.
- אגרות קודש י'קלד קידושין ע, סע"א
- אגרות קודש תפח קדושין ע, ב
- אגרות קודש ז'שפב קידושין ע, סע"א
- תורת מנחם בס"ד. שיחת ש"פ ויקהל, מבה"ח אדר-שני, ה'תשי"ד. קידושין ע, א
- תורת מנחם בס"ד. שיחת ש"פ ראה, מבה"ח אלול, ה'תשט"ז. קידושין ע, סע"ב
- תורת מנחם בס"ד. שיחת יום ד' פ' עקב, כ"ף מנחם אב, ה'תשח"י. קידושין ע, א
- תורת מנחם בס"ד. שיחת אור ליום ב' דחוה"מ סוכות, ח"י תשרי קידושין ע, א
- תורת מנחם בס"ד. שיחת יום ה' פ' בלק, י"ב תמוז, ה'תש"כ. קידושין ע, א
- תורת מנחם בס"ד. שיחת ש"פ ויגש, ז' טבת, ה'תשכ"ה קידושין ע, א
- שולחן ערוך טז קידושין ע , א
- שארית יהודה סימן יג קידושין ע, רע"ב
- אגרות קודש אגרת יא קידושין ע, ב
- תורת מנחם שיחת ש"פ נשא, י"ד סיון, ה'תשכ"ט קידושין ע, א
- תורת מנחם שיחת ש"פ וישב, כ"א כסלו, ה'תשל"א קידושין ע, ב
- תורת מנחם שיחת אחרון של פסח, ה'תשל"א קידושין ע, א
- תורת מנחם שיחת ש"פ בלק, י"ז תמוז (נדחה), ה'תשל"א קידושין ע, א
- תורת מנחם שיחת ש"פ ויצא, ט' כסלו, ה'תשל"ב קידושין ע, א
- תורת מנחם שיחת אור ליום ועש"ק, אדר"ח אייר, ה'תשל"ב קידושין ע, א
- תורת מנחם שיחת ש"פ במדבר, ב' סיון, ה'תשל"ג קידושין ע, א
- תורת מנחם שיחת יום ה' פ' בלק, י"ב תמוז, ה'תשל"ג קידושין ע, א