195

(אַזוי ווי די מדריגה פון תשובה עילאה, און אפילו בנוגע תשובה תתאה, זאָגט דאָך דער אַלטער רבי ווייטער אין פ"ז אַז "דרך האמת והישר לבחי' תשובה תתאה הם ב' דברים", וואָס די "ב' דברים" זיינען לכאורה ניט בנקל כ"כ)

איז דורכן לימוד פון "אגרת התשובה" — די "הלכות תשובה" ווי זיי ווערן נתבאר אין "תורה שבכתב" פון פּנימיות התורה — איז "כאילו", ווי מען וואָלט געטאָן די תשובה בכל המדריגות המבוארים באגה"ת.

ונוסף לזה: ס'איז דאָך אַ פּסק דין אין תורה (קדושין מ, ב. הל' ת"ת לאדמוה"ז פ"ד ה"ב) "תלמוד מביא לידי מעשה", וועט דער לימוד ברענגען צו די אַלע מדריגות פון תשובה בפועל.

ועוד בזה דבנוגע ללימוד — הרי אין חילוק בדורותנו אלה להקודמים (ואדרבה שהרי ניתוסף מה שתלמיד ותיק חידש) וא"כ פּעולתו בתקפו עומד להחליף גם כהחיוב דדורות ההם. וק"ל.

און דורך דעם, איז — כפסק רז"ל (רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ה. אגה"ת פי"א) אַז "מיד [און ווי דער אַלטער רבי איז מוסיף (אגה"ת שם בנוגע צו מחילה וסליחה, וואָס פון דעם איז מובן אויך בנוגע צו די גאולה, און ווי דער אַלטער רבי זאָגט דאָרטן אַז גלייך נאָך די ברכה "חנון המרבה לסלוח" איז מען מברך "גואל ישראל") "תיכף ומיד"⁵⁰] הן נגאלין", דורך משיח צדקנו, יבוא ויגאלנו בקרוב ממש.

לתקן נפשו:

מג. בכ"מ בכיו"ב מובא השם נפש דוקא — וי"ל שהוא עפ"י זח"ג (כד, ב) ובס' הגלגולים ובכ"מ "שדוקא הנפש היא החוטאת".

ויכול לדחותן לימים הקצרים כו':

מד. עס שטייט אין שו"ע (או"ח סתקס"ח ס"ד) אַז אַ תענית "שני ימים ושני לילות רצופים" איז גלייך צו ארבעים תעניות. (און אויך לדעת הרמ"א שם, איז אַן אדם חלוש (וואָס וועגן דעם רעדט זיך אין אגה"ת כאן) "סגי לי' בב' ימים רצופים").

איז ניט מובן: דער אַלטער רבי זוכט דאָך דאָ אַלערליי אופנים אויף לייכטער מאַכן משלים זיין די תעניתים ["ויכול לדחותן לימים הקצרים כו'" (ראה או"ח שם סעיף ג' ובמג"א שם סקי"ג); "וגם יכול לאכול מעט כג' שעות לפני נ"ה כו'" (ראה הערות וביאורים לאגה"ת — הוצאת קה"ת תשכ"ח[ednref_3_*]

); ביז צו דעם אופן (בנוגע צו תשלום רנ"ב צומות) צו פאַסטן האַלבע טעג, אע"ג דרק "לענין זה" נחשב ליום א' —