384

דער רבי מיט זיין מסירת נפש¹⁰. זיין מסירת נפש בגופו, דעם רבי'נס גוף, אַ מסירת נפש'דיגער גוף. דער גוף פון אדם הראשון איז געווען גרויס¹¹. אָבער דאָס איז געווען אַ מתנה מלמעלה. דער רבי — האָט דערגרייכט על ידי עבודה.

דער מסירת נפש פון רבי'ן און דער מסירת נפש פון די רביים האָבען פועל געווען אַז מען זאָל קענען מגלה זיין די פשיטות העצמות.

ג. אין די סוכות'דיגע שיחות בריינגט זיך אַ וואָרט וואָס מען קלאָגט זיך, אַי, פאַרוואָס דאַווענט זיך ניט.

— בדרך כלל רעדט מען דאָך קיצור'דיג. —

אַמאָליגע יאָהרען, מיט 55 יאָהר צוריק, איידער איר זייט געבאָרען געוואָרען, מען קען ניט זאָגען איידער איר זייט געוואָרען חסידים, האָבען חסידים געמאָנט פאַרוואָס זיי האָבען ניט קיין חיות אין דאַוונען. נאָך מער: פאַרוואָס דאַווענט זיך ניט.

— עס איז דאַן געווען אין די זמנים וואָס די נשיאות פון כ"ק אאמו"ר הרה"ק איז נאָך ניט געווען בהתגלות, האָבען זיי ניט געזאָגט דעם וואָרט רבי —.

איך געדענק די זקני החסידים וואָס פלעגען דאַוונען, פלעגען טאָן אין עבודת התפלה, זיי האָבען געהערט און האָבען געפאָלגט.

עס איז געווען זמנים וואָס דער דאַוונען איז געווען בחפזון'דיג, מען האָט געזוכט טיפע ענינים אין חסידות, לקוטי תורה האָט מען ניט געלערנט: וואָס פאַר אַ נייעס איז דאָרט דאָ, די עיין'ס האָט מען ניט געוואוסט, די קליינע ווערטעלאַך האָט מען ניט פאַרשטאַנען, און אינעווייניג — וואָס שטייט דאָרטען אהבה און יראה, האָט מען דאָס ניט געלערנט, מ'האָט געלערענט תורת חיים געזוכט טיפע השכלות וביאורים.

אָבער די זקני החסידים האָבען געדאַוונט. איך געדיינק פשוט'ע אידען, קאַשע אידען, קוגעל אידען, וואָס האָבען געדאַוונט, בן ציון¹² און יוסף מרדכי¹³ אין ליובאַוויטש.

ער איז געווען גרויס אין גשמיות בליטות'דיג בגופו, און האָט געדאַוונט. מאָנטאָג און דאָנערשטאָג איז ניט געווען גלייך צום דאַוונען זונטאָג, ווען ער פלעגט זאָגן והוא רחום — פלעגען צוויי שורות טרערען זיך גיסען איבער די באַקען.

עס איז באַ מיר אַ ספק קרוב לוודאי אַז ער האָט ניט געוואוסט דעם פירוש המילות און ווער רעדט נאָך אין די געדיכטע — אָבער ער האָט געדאַוונט.

דער קרעכץ פון והוא רחום האָט מיך באַגלייט צענדליגע יאָהרען.

ד. אַי, די אַמאָליגע קליינע שטעטעלאַך, מען ווייסט גאָרניט דעם גרויסען היזק וואָס מיר האָבען, דערפון, וואָס מיר האָבען זיי פאַרלאָרען.

אַמאָל איז דער פשוט'ער איד געווען אַ אַנדערער, אפילו דער עולם'שער איד איז געווען אַ אַנדערער.