122
גאַס און אָנגעטראָפן צו זען די נייע מאַשין, דאַרף מען דערפון עפּעס אָפּלערנען אין עבודה.
אָט אַזוי איז די דרכי החסידות, אַז קיין זאַך איז ניט קיין גולם; יעדער זאַך וואָס מען זעט — רעדט און דערציילט, דאַרף מען דערפון עפּעס אָפּלערנען אין עבודה10.
י. ווען איך בין געווען אַ קינד האָט דער טאַטע מיט מיר עטלעכע מאָל געלערענט די הגדה של פסח11. ער פלעגט מיט מיר אַלעמאָל לערנען אביסל העכער ווי איך האָב געקענט פאַרנעמען, מער ווי מיין בית קיבול האָט פאַרנומען. וואָס אַזוי איז דער דרך החינוך והשפעה, ניט נאָר ממלא זיין דעם בית קיבול פון תלמיד, נאָר צו מאַכען אַ טיפערען תוך אין דעם בית קיבול, אַז ער זאָל קענען צונעמען העכער ווי זיין בית קיבול פאַרנעמט.
דער טאַטע האָט מיר אַזוי געלערענט:
"סדר של פסח":
פסח מלשון דילוג12, איבערשפּרינגען פון גאָר גאָר אונטען ביז גאָר גאָר הויך, פונדעסטוועגען איז אין דילוג אויך דאָ אַ סדר.
"יסדר על שולחנו קערה בג' מצות זה על זה, הישראל ועליו הלוי ועליו הכהן":
דער יסוד איז ישראל, "ועליו" — מלשון עלי': "ועליו הלוי ועליו הכהן" — מדריגת ישראל קען נתעלה ווערן צו מדריגת כהן.
דורך וואָס קען מען צוקומען צו די עלי', דאָס איז דורך עבודת התפלה. דער דאַוונען אַליין איז גוט, אָבער דער דאַוונען דאַרף האָבן אַ "פאַרן" דאַוונען — מ'קען וויינען און שוויצן אין דאַוונען, אָבער אויב ער האָט נאָכדעם דעם הרגש אַז ער האָט עפּעס אויפגעטאָן — טויג עס ניט. דער "פאַרן" דאַוונען דאַרף האָבן קריאת שמע שעל המטה — אויסוויינען זיך אין קריאת שמע שעל המטה. דער קריאת שמע שעל המטה דאַרף האָבן די החלטה אַז מ'דאַרף ווערן בעסער, שטרעבען צו אַ עלי'. און דורך דעם גייט מען אַריין אין די טיר פון תפלה.
יא. ניגנו ניגון שמח. אח"כ אמר כ"ק אדמו"ר שליט"א:
אַז מ'גייט אין ?ַאי (קאַמפף) גייט מען מיט אַ פריילעכן מאַרש13. אַ סאָלדאַט אַז ער טראַכט צו קומען אַהיים אַ שלם בגופו, איז ער קיין סאָלדאַט ניט. אַ סאָלדאַט אַז ער גייט אין מלחמה טראַכט ער נאָר מנצח זיין דעם שונא. פריער דאַרף ער וויסען אַז דער מנגד איז אים אַ שונא אין נפש, און ניט נאָר אים אַליין, נאָר זיין ווייב און זיינע קינדער און אַלעמען; און ער דאַרף אים מנצח זיין — ניט נאָר כובש זיין, נאָר מוחה זיין ד. ה. אָפּמעקן דעם שונא אינגאַנצען. איז אַז דער סאָלדאַט גייט אין ?ַאי, גייט ער מיט אַ מאַרש.
אָט אַזוי איז אויך אין עבודת התפלה,
הערות
- 10. ראה גם ספר השיחות קיץ ה'ש"ת ע' 11. 73. 133. כתר שם טוב (הוצאת קה"ת, תשנ"ט) הוספות סימן רכג ואילך. וש"נ.
- 11. ראה גם שיחת יב תמוז שנה זו (לקמן ע' 140). רשימת היומן חג הפסח תרצ"ה ("רשימות" חוברת צ ע' 6).
- 12. ראה פרש"י בא יב, יא. שם, יג.
- 13. ראה ספר השיחות תש"ה ע' 3. ע' 59. שיחות: י"ט כסלו ויום אחש"פ תש"ט (לקמן ע' 290. ע' 323). לקו"ש חכ"ד ע' 320.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
עמוד זה אינו מצטט גמרא, ולכן אין לו עמודים מקושרים.