106
יא12. ברוך המקום וכו' כנגד ארבעה בנים דברה תורה.
עס איז מיר אַ וואונדער אויף רמ"ש'ן שי' וואָס ער האָט ניט בעאַרבעט אין די אַרויסגעגעבענע הגדה13 די ענינים פון די ד' בנים, עס איז דאָך דאָ אַ רייכער ענין אין דעם: וואָס יעדער פון די ד' בנים פרעגען, פאַרוואָס זיי פרעגען אַזוי, און וואָס מען ענטפערט יעדערן אויף זיין שאלה14.
יג15. רשע מה הוא אומר.
אפי' צו אַ רשע דאַרף מען אויך רעדען צו איהם, הערען וואָס זאָגט ער און רעדען צו איהם, אַז מען רעדט ווירקט מען אפילו אויפ'ן רשע.
יט16. ואתן לעשו את הר שעיר לרשת אותו וכו'.
דער פי' פון לרשת אותו מיינט ירש'נען עשו'ן17. עס איז פאַראַן מתנה און ירושה, מתנה גיט מען נאָר ווען עס קומט יענעם, אי לאו דעביד נייחא לנפשי' לא יהיב לי'18, אָבער ירושה איז אַ זאַך וואָס קומט ממילא. וואָס מען "גיט" איהם. דורך וואָס קומט מען צו — צו דעם לרשת אותו, אויף דעם איז — ויעקב ובניו ירדו מצרים19, די בירורים אין גלות, וכידוע בב' אופני הבירור, אוכל מתוך פסולת או פסולת מתוך האוכל20, ועל ידי זה מגיעים לרשת אותו21.
כ. ויאמר לאברם ידע תדע וכו' וגם את הגוי וכו' דן אנכי ואחרי כן יצאו ברכוש גדול.
מען האָט ביי אברם'ן ניט געפרעגט צו ער איז מסכים, אפשר וויל ער גאָר ניט דעם רכוש גדול מיט דעם גאַנצען עסק פון גלות; דער אויבערשטער האָט איהם געזאָגט: ידע תדע. נאָר דער ענין איז, צו אברם האָט מען ניט געקענט מגלה זיין דעם סוד הגלות, שפּעטער אַז ער האָט געהייסען אברהם (בתוס' ה') האָט ער שוין פאַרשטאַנען.
כב22. בתוך הסעודה.
ניגנו ניגון ואמר כ"ק אד"ש: מען האָט געדאַרפט זינגען דעם ניגון פון ר' אשר ניקאָלאַיעווער23, דעם ניגון24 וואָס ער האָט געזונגען בעת דער טאַטע האָט איהם געהייסען25 מיר באַגלייטען אויף מיין נסיעה26 און ער האָט דאַמאָלסט געזונגען דעם ניגון מיט אַזאַ רייכקייט.
הערות
- 12. מכאן ואילך נעתק מהנחה בלתי מוגה.
- 13. הגש"פ עם לקוטי טעמים ומנהגים (קה"ת, תש"ו).
- 14. נתבאר בהגש"פ עם לקוטי טעמים מנהגים וביאורים (הוצאת תשמ"ז) ע' קכבקמב.
- 15. לע"ע לא נמצא תח"י אות יב.
- 16. לע"ע לא נמצא תח"י אותיות ידיח.
- 17. ראה גם רשימת היומן חג הפסח תרצ"ב ("רשימות" חוברת לח ע' 7). תרצ"ה ("רשימות" חוברת צ ע' 7). ספר השיחות תש"ג ע' 74. תש"ה ע' 83. שיחת ליל ב' דחג הפסח תש"ח (לקמן ע' 206).
- 18. ראה מגילה כו, ב. גיטין נ, ב. ב"מ טז, א. ב"ב קנו, א.
- 19. ראה גם ספר השיחות תרצ"וחורף ה'ש"ת ע' 323. ספר השיחות תש"ג, תש"ה ושיחת ליל ב' דחג הפסח שם.
- 20. ראה המשך תער"ב ח"ב ע' א'מט.
- 21. ראה גם סה"מ תרפ"ד ע' רכג ואילך.
- 22. אות כא לא נמצא תח"י.
- 23. ראה אודותו לעיל ע' 34.
- 24. בהבא לקמן — ראה (בשינויים) ספר השיחות תש"א ע' 48. שיחת ליל ב' דחג הפסח תש"ו. תש"ז. תש"ח (לעיל ע' 34. לקמן ע' 206 ואילך).
- 25. בשנת תרס"א — ראה אגרות-קודש אדמו"ר מהורש"ב ח"ג ע' רנז. רסט. רפ.
- 26. בחודש סיון תרס"א לקמינקא ולקעשינוב. — ראה אגרות-קודש שם.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
מקורות הגמרא שבעמוד זה נפוצים מדי או ייחודיים לו, ולכן אין לו עמודים מקושרים.