23
יוסף יצחק ואביו ר' ברוך היו מהנסתרים5), איז דאַן דער רבי אַוועק קיין מעזריטש6.
צוריק קומענדיק פון מעזריטש, האָט מען אים געפרעגט וואָס האָט ער גענומען אין מעזריטש7. האָט דער אַלטער רבי געזאָגט אַז אין מעזריטש האָט ער גענומען אַ נייעם דרך8, אַז מ'דאַרף וויסן אַז מען איז אַן עם הארץ, אַן עם הארץ איז אַ גרויסע מדריגה9, אַן עם הארץ טוט יעדער זאַך מיט אַ פשיטות ניט וויסענדיק קיין טעם וסברא פאַרוואָס עס דאַרף אַזוי זיין, און10 פון די פשיטות קומט מען צו צו תמימות.
אויך האָט ער גענומען אין מעזריטש דעם ענין פון ניגון. וואָס אַ ניגון איז אויף אַרויסגיין פון וואַנען מען איז, און צוקומען דאָרט וואו מען דאַרף זיין11.
ב. דעם ערשטען פורים וואָס דער רבי איז געווען אין מעזריטש, איז ווען ער איז צוריקגעקומען האָט ער שוין געהאַט אַרום זיך יונגעלייט לומדים מופלגים. האָבען זיי ביי אים געפרעגט וואָס ער האָט דאָרט געהערט, ואמר להם12: דער
הערות
- 5. ראה ספר השיחות תש"ה ע' 127 ואילך. שיחת ב' ניסן תש"ח (לקמן ע' 192). ועוד. וראה גם שיחת יום א' דחג השבועות שנה זו (לקמן ע' 46).
- 6. באגרות-קודש אדמו"ר הזקן ח"ב ע' לב: "שבהיותי בן עשרים שנה בערך במשך זמן שהייתי בויטעפסק נסעתי משם למעזריטש". וב"הקדמת הרבנים בני הגאון המחבר" לשו"ע אדה"ז (הועתק בבית רבי ח"א פ"ב (ב, א)): "וכאשר היותו בן עשרים לרדוף. . לא מצא בכל עיונו כדי המספיק למלאות כל עמקי משאלותיו ובפרט בידיעת סתרי התורה וסודותי'. . מאת ה' היתה לו זאת שהורוהו. . לעלות לפני ולפנים להיכל קדשו של. . מו"ר דוב בער נ"ע מ"מ דק"ק מיזעריטש". ובאגרות-קודש ח"ט ע' נג שבא להה"מ בשנת תקכ"א. ושם ע' נז: "וכבן עשרים ע"פ עצת אחיו הצעיר — בעל שארית יהודה — הוא נוסע להגאון המקובל המגיד ממעזריטש". בספר השיחות תרצ"וחורף ה'ש"ת ע' 266 (הגדה של פסח עם לקוטי טעמים ומנהגים פיסקא בדיקת חמץ (ע' ב). "היום יום" יא מנחם אב) שאדה"ז הלך למעזריטש בפעם הראשונה ביחד עם אחיו מהרי"ל, בשנת תקכ"ד. בספר השיחות תש"ה ע' 132: "ווען דער אַלטער רבי האָט באַדאַרפט ווערן אַ בן עשרים, איז נאָך פסח אין יאָר תקכ"ה, האָט דער אַלטער רבי מחליט געווען. . צו פאָרן אין דער פרעמד. . אחי הגאון מהרי"ל איז אַ בעל שכל הישר האָט ער געזאָגט, אַז איך זאָל גיין אין מעזריטש".
- 7. עוד דברים שאמר או עשה כשחזר ממעזריטש — ראה לקמן ע' 24. ע' 27 ואילך. ע' 29. ס"ע 31. ס"ע 32 ואילך. ע' 40. ע' 44. ע' 48. ע' 52. ע' 64. ע' 91. ס"ע 99 ואילך. ס"ע 103. ע' 112111. ע' 114. ס"ע 123 ואילך. ע' 130. ע' 132. ע' 149. ע' 151. ע' 161. ע' 170. ע' 199. ע' 232. ע' 244 ואילך. ע' 290. ע' 296. ע' 401. וראה לקמן ע' 208.
- 8. נוסחא אחרת: צוריק קומענדיק פון מעזריטש האָט מען אים געפרעגט: וואָס איז חסידות? האָט ער געזאָגט: חסידות איז כמה ענינים. ערשטנס אַז מ'דאַרף וויסן [ההמשך בפנים].
- 9. נוסחא אחרת: אַן עם הארץ טוט יעדער זאַך מיט קבלתעול ניט וויסענדיג קיין טעם וסברא פאַרוואָס עס דאַרף זיין אַזוי. און אויך, באַ אַן עם הארץ איז דאָ פשיטות און תמימות, און אַז פון פשיטות קומט מען צו, צו אמיתיות.
- 10. נוסחא אחרת: און דער אַלטער רבי האָט אויפגעטאָן (מיט זיין מס"נ?) אַז פון פשיטות זאָל מען צוקומען צו תמימות.
- 11. נוסחא אחרת: ושאלו אותו: מהו המעלה בזה, והשיב: אַז דורך א ניגון גייט מען אַרויס פון זיך און מען ציט זיך צו העכער וואו מען בעדאַרף זיין.
- 12. נוסחא אחרת: דער רבי האָט אונז מבאר געוועזען דעם "ידע", און מיר האָבען אין דעם "ידע" דערהערט דעם "לא ידע"; און פון דעם קומט מען צו צום אמת'ן "ידע" דורך עבודה. און דאָס איז דער אמת'ער "ידע".
עמודים המצטטים את אותם מקורות
עמוד זה אינו מצטט גמרא, ולכן אין לו עמודים מקושרים.