32
ובאמת יש מעלה בענין השמחה, כי הזמן דר"ה ועשי"ת ויום הכיפורים אין צריכים לחשוב במצב עצמו מפני שאפשר לעורר כו' כפי אופן המצב שלו, כמו כשיחשוב ענין המחדו"מ שלו באיזה אופן שהוא, אם בגסות או בדקות או בדקות דדקות, בכל אופן שהוא ה"ז גשם.
ה. התחיל לדבר שגם אלחנן16 בטח יש לו סוכה, ואמר: ער איז אַ אמת'ער פנימי, והוא תולדה פון אַ הערצל (לב), דמה שהוא צריך ליתן (אַרויסגעבן) האָבן מיר ניט דאָס געזען נאָך אין חסידים. דאָס איז אַ רבי שהוא בחי' מוחין וראש. אבל חסידים המה רק תולדות לב. והוא ג"כ אַ תולדה פון אַ הערצל, שנתחנך אצל החסיד ר' הענדל ע"ה17. ר' הענדל הי' משפיע, ומה השפיע? מה הי' לו להשפיע? דלענין השגה לא הי' שייך כלל, רק בעל לב נלהב, הוא הי' כהיש כתיקונו, בלא שום חומריות כלל, כענין הכבוד וכדומה, דלזה לא הי' שייך כלל וכלל, אַרויס פון זיך לגמרי, רק בשביל הזולת בצער של הזולת הי' מגיע לו מאד מאד,
והשמחה של הזולת הי' מענג אותו הרבה.
פעם א' שרש"פ17 הי' חולה בטיפוס ר"ל איז ער געלעגן ביי ר' הענדלען אין חדר, און ער אַליין איז געלאָפן קריגען מילך18, וואָס עם גיין איז געווען זייער שווער, צייטנווייז איז דאָס געווען פאַר אים אַ סכנה, און וועמען ער וואלט בעטן ברענגען אַ ביסל מילך, אַ איד אפילו להבדיל אַ גוי, וואָלט דאָס געטאָן פאַר אים, וויילע ער איז געווען אַ אהוב לכל בריות, איז ער אַליין געלאָפן צו משה זרחי'ן19, ווייל אין ליובאוויטש האָט מען ניט געקענט קריגען פריש מילך אַזוי אָן אַ סיבה, נאָר ביי משה זרחי'נען איז געווען אַ קליין קינד, איז ער געלאָפן אַהין קריגן מילך.
אַז עס איז אָנגעקומען די טעלעגראַם ע"ד שחרורו20 של חנן16 איז ר' הענדל אַריינגעלאפן צום טאַטן — ער פלעגט אַריין ווען ער האָט געוואָלט, ער האָט ניט געדאַרפט קיין דאקלאד21, — און האָט זיך ממש געהייבן אויף אַ האַלב אַרשין21 פון בריק.
פאַרברענגען האָט ער געקענט שטענדיק, ער איז געווען אַלעמאָל ביי דעם, און האָט ניט געדאַרפט קיין משקה22, ווי דער רשב"ץ22 פלעגט זאָגן: די עצם זאַך, אָן מעקלערס. עס איז געשטאַנען אויפן טיש אַ קליין קוואַטירל23, אָבער די קוואַטירל האָט געקענט זיין אויף עטלעכע מאָל,
הערות
- 16. הרה"ח ר' אלחנן דובער מאראזאוו, ממזכירי רבינו. באד"ר תרפ"ז נאסר ושלחוהו לסיביר לשלש שנים. — ראה אודותו ספר השיחות תר"פתרפ"ז ע' 28 הערה 1. וש"נ. לקמן ע' 169.
- 17. המשפיע החסיד והעובד ר' חנוך הענדל קוגל מפלעשעניץ. ראה אודותו ספר השיחות תר"פתרפ"ז ע' 29 הערה 10. וש"נ. תרצ"ו — חורף ה'ש"ת ע' 16. ס"ע 180 ואילך. ע' 184 ואילך. ע' 196. נזכר לקמן ע' 97. וראה הקדמת רבינו לקונטרס התפלה.
- 17. אולי ר' שרגא פייוויש שבהערה 28.
- 18. ראה גם ספר השיחות תש"א ע' 49.
- 19. נזכר ברשימת היומן של רבינו מיום כ' אייר תרנ"ו (לקו"ד ח"ג תקכט, ב). ספר השיחות תש"ג ע' 141. תש"ד ע' 7.
- 20. מעבודת הצבא. — ראה שיחת כ' כסלו תרצ"ג סעיף יח.
- 21. הודעה מוקדמת.
- 21. מדה ידוע ברוסיא — לערך עא סנטימטר.
- 22. ראה גם ספר השיחות תר"פתרפ"ז שבהערה 17. תש"ו ע' 54.
- 22. ראה אודותו לקמן ע' 95 הערה 41.
- 23. רבע של חצי ליטר.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
עמוד זה אינו מצטט גמרא, ולכן אין לו עמודים מקושרים.