14

ב. אח"כ עמד כ"ק אדמו"ר על רגליו ואמר דעם ערשטן לחיים, בשם אבותי הקדושים הנני מברך אַלע אידן פון רוסלאַנד ובפרט אנ"ש ובכלל אַלע אידן וואָס לערנען תורה מתוך העוני והדוחק.

עס שטייט אין ילקוט²⁴ בשם המדרש²⁵ אַז עיקר גזירת המן הי' לבטל תינוקות של בית רבן מלימוד התורה, און מרדכי האָט געטאָן פאַרקערט וקיבץ כ"ב אלף תינוקות של בית רבן ולמד עמהם תורה²⁶ ועמדו שנה תמימה²⁷ במסירת נפש על התורה ובזכות זה איז געווען די גאולה למעלה מן הטבע און בהתלבשות אין טבע.

אין רוסלאַנד איז אנשים נשים וטף שטייען מיט מסירת נפש בפועל ממש על התורה. דער אויבערשטער זאָל אַראָפּ נעמען אַלע העלמות והסתרים זיי זאָלן קענען לערנען תורה מתוך הרחבה. ענטפערט אידן אמן. וענו כולם אמן.

ואח"כ אמר כ"ק אדמו"ר: דער אויבערשטער זאָל העלפן אַז די מסירת נפש וואָס איז פאַראַן אין רוסלאַנד זאָל אייך — וואָס אייך לגבי זיי קען מען אָנרופן לומדי תורה מתוך העושר — זאָל אַייך מאיר זיין אין עבודה פנימית, כל העוסק במצוה פטור מן המצוה²⁸, וואָס ס'איז דאָך ידוע הפי' בזה²⁹ ווייל אין דער מצוה איז פאַראַן די המשכה פון יענער מצוה אויך, איז ממילא דורך דעם וואָס איר וועט זיך משתתף זיין בהשתתפות הרוח מיט יענע אידן דורך דעם וועט מאיר זיין אין אייער תורה ועבודה דער אור פון תורה במסירת נפש אין אַ פנימית.

אח"כ ישב כ"ק אדמו"ר על מקומו.

ג. רח"ע (דער קאַלישער) אמר לחיים לכ"ק אדמו"ר. וענה: לחיים עם כל הפירושים, איר זייט דאָך בעצם אַ פּוילישער, נאָר איר האָט זוכה געווען צו זיין באַ דעם טאַטן, איר האָט געזען אַ צדיק אין אַ ראי' פנימית, איר זייט געוועזן אויף יחידות, דער טאַטע האָט געזאָגט לחיים עם כל הפירושים, דער פשט איז, אַז מ'לעבט איז דאָס עם כל הפירושים.

ד. כ"ק אדמו"ר אמר לאחד שגנח על שדוחקים כתפיו: קרעכצעט ניט, אויף וואָס דאַרף מען האָבן אַ רוקן אויב ניט אויף קוועטשן אים צו אַ חסידישען פאַרברענגען, דער קוועטש מאַכט ניט אויס, אַ אנדער קוועטש דאַרף אַרן.

ה. קרא לרש"ז ואמר באמת האָט מען געדאַרפט צורופן די עלטערע בחורים און יונגעלייט און דורך ריידן זיך מיט זיי, מען ווייס ניט די יסודי החסידות, די עלטערע זיינען געווען באַ דעם טאַטן און געוואַלגערט זיך מיט חסידים זיי ווייסן די יסודי החסידות, אָבער די יונגע לייט ווייסן ניט.

אח"כ פתח ואמר: רבים שואלים ודורשים וואָס איז חסידות חב"ד? תורת