214

צובראכין-קייט און דיא אראפ גיפאלין-קייט ואס עס איז פועל אייף יעדערין דיא רוב טרדת הפרנסה ודאגת הצרות והתלאות ביז ואנען אז עס ווערט ר"ל טמטום הלב והמוח, אז דער מוח איז אטום מלקבל דבר חכמה, והלב אטום מלהתעורר באהוי"ר בעבודה שבלב בתפלה, ובמילא הנה קיום המצות הוא בלא חיות, וזה גורם ירידה בכללות המצב שלו שהולך ר"ל מדחי אל דחי.

ז) והנה כל אשר יש לו מוח בקדקדו הלא בין יבין כי כללות ענין הגלות הוא לטובת ישראל ולכן כשאמר הקב"ה לאברהם אבינו ע"ה כי גר יהי' זרעך שתק, כי ידע אשר זהו לטובתן של ישראל, דהגם שזהו עבודה קשה ביותר, עס איז ביטער שווער, אבער דערפאר אז מיא גייט דאס דורך, אז השי"ת העלפט און מיא פירט דורך די כוונה ואס אין גלות איז, דאס הייסט אז מי איז זעך מתגבר אייף אלע מניעות ועיכובים, דאס הייסט אז מיא שטייט באיי אלע ביטערע נסיונות יעמולט מאכט מען א גרייסין נחת רוח למעלה, וזהו תשורי לשון קרבן, תשורה איז דער טייטש א מתנה, אט דיא קרבנות ואס אידן בריינגען דעם אייבערשטין ב"ה אין לערנען תורה וקיום המצות און התעסקות בעבודה שבלב וקנין המדות טובות בזמן הגלות, איז דאס א תשורה, א מתנה, וארום אין זמן הגלות אז מיא איז ר"ל אזוי פאר איינגט, אזיי צובראכין, אזוי צופייניגט כמ"ש ולא שמעו אל משה מקצר רוח ומעבודה קשה, און דאך לערנט מען תורה און מיא איז מקיים מצות, און מיא איז זעך מתנהג בהנהגת טובות באהבת רעים, ואיש את רעהו יחזק בדברי אהבה וחיבה, איז דאס א קרבן, דורך דעם וערט א אדם מקורב צו אלקות, ואס דאס איז דאך דער יתרון המעלה ואס עס איז דא אין זמן הגלות אייף דעם זמן פון בהמ"ק, אט דער צמאון און דער כוסף ותשוקה צוא געטליכקייט איז אין זמן הגלות הוא בתוקף יותר כמ"ש נפשי אויתיך בלילה, דבזמן הגלות שנמשל ללילה הנה אז הרי התשוקה והכוסף לאלקות הוא ביותר מכמו בזמן שהי' אלקות בגילוי, וכמו שאנו רואים במוחש דביום כאשר השמש מאירה הרי אין האדם מרגיש שום יתרון במעלת האור, וויילע עס איז דאך ליכטיג, און אז עס איז ליכטיג זעהט זעך ניט אן קיין יתרון אין דעם, און עס ביינקט זעך אים ניט נאך אור, וויילע עס איז דאך ליכטיג, אבל בלילה בזמן החשך ואפלה, אז מרגישים יתרון מעלת האור, און מיא ביינקט נאך אור.

ח) והנמשל מזה יובן בענין ההפרש שבין זמן הגילוי אל זמן הגלות, דבזמן הגילוי האט מאיר גיוען אלקות בגילוי, האט זעך יעמולט ניט גיהערט אזיי פיל דעם יתרון המעלה פון דעם אור אלקי, מיא האט טאקע גיפילט אז דאס איז געטליך, און מיא האט גיזעהן במוחש אז עס איז העכער ויא טבע, אבער