349
לזמנים60). און דורך דעם טאָג פון ערב ראש השנה בינתיים ווערט דער חיבור פון ביידע ענינים, אַז די קדושה פון שבת וואָס איז למעלה מכל העולמות (מיקדשא וקיימא מלמעלה) ווערט נמשך כמו שהיא אין ראש השנה; און אַזוי אויך לאידך גיסא, ווערט נתגלה ווי יעדער איד איז אַ "בעה"ב" (זייענדיק בדרגת מלך כנ"ל) אויף שבת און איז משפיע אין שבת, ביז — ווי יעדער איד ווערט בעה"ב אויף (ברענגען דעם) "יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים"61.
ובפרטיות יותר: בקביעות שנה זו האָט מען די מעלה, אַז ראש השנה קומט אין אַ המשך פון דריי ספּעציעלע טעג נאָכאַנאַנד62: (א) יום השבת קודש, פאַרבונדן מיט "יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים". (ב) ערב ראש השנה — ביום ראשון בשבוע, וועלכער ווערט אָנגערופן בתורה63 "יום אחד", על שם וואָס הקב"ה הי' יחיד בעולמו64. וענין זה פון יום ראשון דמעשה בראשית חזר'ט זיך איבער בכל יום ראשון65, ווי מ'זעט עס אין שירו של יום וואָס מ'זאָגט דעמולט "לה' הארץ ומלואה"66. ובהדגשה יתירה ווען דער יום ראשון איז ערב ראש השנה, וואָס דעמולט איז "זה67 היום תחלת מעשיך זכרון ליום ראשון"68. (ג) ראש השנה, ביום שני בשבוע, וואָס ביום זה נבראת מחלוקת69 — מחלוקת למעליותא, מחלוקת לשם שמים (ווי מחלוקת שמאי והלל) וואָס "סופה להתקיים"70, סיי די מעלה פון שמאי (גבורה71) און סיי די מעלה פון הלל (חסד71) — "ושפטו העדה (דין) גו' והצילו העדה" (חסד), דורך אַ כח נעלה משניהם וואָס איז זיי מחבר72 — דער כח פון משה, ר"ת משה שמאי הלל, וואָס הוא גואל ראשון הוא גואל אחרון.
וואָס דאָס איז נוסף אויף דער מעלה משולשת פון דער שנה חדשה — שנה תמימה (שנת העיבור), שנה שלימה (חשון וכסלו מלא), און "תמימות" בשלימות פון "שבע שבתות תמימות", ווי גערעדט פריער73.
הערות
- 60. ברכות מט, א.
- 61. תמיד בסופה.
- 62. ראה בארוכה השיחה דיום השבת — ש"פ נצבים, כ"ח אלול תנש"א.
- 63. בראשית א, ה.
- 64. ב"ר פ"ג, ח. פרש"י בראשית א, ה.
- 65. ראה לקו"ת שה"ש כה, א. ובכ"מ.
- 66. תהלים כד, א.
- 67. תפלת מוסף דר"ה, מר"ה כז, א.
- 68. ראה שיחת יום ב' דר"ה תשנ"ב (סה"ש תשנ"ב ח"א ע' 13 ואילך).
- 69. ב"ר פ"ד, ו. זח"א יז, א.
- 70. אבות פ"ה מי"ז.
- 71. ראה זח"ג רמה, א. תניא אגה"ק סי"ג. ועוד.
- 72. ראה שיחת יום ב' דר"ה תשנ"ב (סה"ש שם ע' 17 ואילך. ע' 33 ואילך).
- 73. לאחרי התרת נדרים (לעיל ס"ע 340 ואילך). וראה בארוכה — שיחת יום ב' דר"ה (סה"ש שם ע' 12 ואילך).
עמודים המצטטים את אותם מקורות
מקורות הגמרא שבעמוד זה נפוצים מדי או ייחודיים לו, ולכן אין לו עמודים מקושרים.