197
ומכ"ש מי שהוא בעל תורה שחוטא ונענש בכפלים, כי מחמת חלישות התענית לא יוכל לעסוק בה כראוי". און אויף דערוף איז ער ממשיך: "כל בעל נפש. . יחמיר על עצמו כו'" — אַז דער וואָס "ריבוי הצומות מזיק לו" (אויב ער איז אַ בעל נפש כו') זאָל מחמיר זיין להשלים כו'.
און וויבאַלד ער רעדט דאָ וועגן אַזאַ וואָס ריבוי הצומות מזיק לו, זוכט ער אַלץ אַזוינע עצות וועלכע פאַרלייכטערן דעם תענית ["לדחותן לימים הקצרים כו'"; "לאכול מעט כג' שעות לפני נ"ה"; (און צום תשלום פון ג' פעמים) להתענות בלויז "עד אחר חצות היום"], ער זאָל ניט שאַטן לבריאות גופו, און ניט שטערן צו עסק התורה כראוי.
איז דאָך מובן בפּשטות, אַז עס האָט דאָ קיין אָרט ניט צו ברענגען דעם ענין פון תענית הפסקה ב' ימים רצופים — ווייל אַזאַ תענית איז מזיק — שאַט צו בריאות הגוף — אפילו בזה שאין לחשוש כלל לסכנה — און שטערט צו עסק התורה: די קולא וועלכע עס קומט אַרויס דורכ'ן דין הנ"ל אַז תענית ב' ימים רצופים איז גלייך צו מ' יום (אָדער כ"ו יום) — איז בנוגע צו אַנדערע טעג, אַז אין זיי וועט ער ניט דאַרפן פאַסטן. אָבער אין די ב' ימים גופא קען דאָס שאַטן כו' — ובאגה"ת מביא האופנים דגם ביום התענית עצמו יהי' קל יותר — דעריבער האָט ניט קיין אָרט צו ברענגען דאָס צום ענין המבואר באגה"ת כאן52.
וכן לשאר. . וחפץ בהצדקה:
מו. נאָך דעם וואָס דער אַלטער רבי זאָגט אַז די תעניתים פאַר די עונות החמורים שחייבים עליהם מיתה עכ"פּ, אפילו נאָר מיתה בידי שמים, זאָל יעדער בעל נפש כו' מחמיר זיין על עצמו אַז די תעניתים זאָל ער (ניט פּודה זיין מיט צדקה, נאָר) פאַסטן בפּועל ממש [פּעם אחת (של מספּר התעניתים) — אַ גאַנצן תענית, און די אַנדערע צוויי מאָל — פיר מאָל עד אחר חצות היום], איז ער מוסיף "וכן לשאר עונות כיוצא בהן". אַז אויך "שאר עוונות" אויף וועלכע ס'איז ניטאָ קיין חיוב מיתה, זיי זיינען אָבער "כיוצא בהן", זיי זיינען בדומה צו די עונות החמורים שחייבין עליהם מיתה53 [אַזוי ווי העלמת עין מן הצדקה, ועוד, אויף וועלכע ער זאָגט ווייטער
הערות
- 52. לכאורה י"ל דבלאה"כ ל"ק, דמהרמ"א שם (סתקס"ח ס"ד) מוכח דהפסקה הנ"ל מחליפה מ' תעניות — במקום שהם "כדי להצטער ואז משוינן האי צער להאי צער" כו'. משא"כ כשמספר ימים נדר (עיי"ש. וצע"ק). ובנדון דאגה"ת הרי המספר דפ"ד תעניות הוא מפני שצ"ל ב"פ מב ועד"ז בהתעניות דספ"ב (ראה מ"ח מס' התשובה). אבל בס"ח (מס' התשובה רפ"א) מקדים בפי' ש"יכול למהר לעשותם — התעניות — בהפסקות". ואכ"מ.
- 53. אין לפרש שכוונתו ב"וכן לשאר עונות כיוצא בהן" הוא לעונות החמורים שחייבין עליהם מיתה שהן כיוצא הוצאת ז"ל שמיירי לפנ"ז, כי (א) "כיוצא בהן" הוא לשון רבים, ומקודם נקט רק חטא אחד — הוצאת ז"ל. (ב) הרי כותב מקודם בפירוש "לכל עון ועון כו'" והוצאת ז"ל נקט רק לדוגמא — "כגון", וא"כ אין שום חידוש בשאר עונות כו'.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
עמוד זה אינו מצטט גמרא, ולכן אין לו עמודים מקושרים.