194
שיהי' לרצון לפני ה' ומרוצה וחביב לפניו ית' כקודם החטא" (וואָס ווערט נמשך דורך ריבוי תעניתים), איז "בדורותינו אלה" די דורות וואָס פאַר משיח'ן — ווערט עס נמשך דורך ווייניקער תעניתים און צדקה.
פון דעם איז מובן, אַז אַזוי איז אויך בנוגע צו אַזוינע וואָס האָבן ניט די מעגליכקייט צו געבן אַ סאַך צדקה כפי מספּר הצומות פון זייערע חטאים, אַז וויבאַלד מלמעלה האָט מען זיי אַריינגעשטעלט אין אַזאַ מצב, איז אַ ראי' אַז זיי דאַרפן ניט אָנקומען צו דערויף47.
מא. נאָך אַן ענין אין דעם:
דער דין (שו"ע אדמוה"ז ס"א סי"א. ובמהדו"ב שם בסוף הסימן) איז: "כל העוסק בתורת עולה כאילו הקריב עולה" [ביז אַז ס'איז דאָ אַ דיעה (מנחות קי, א) אַז ס'איז ניט נאָר "כאילו" (בכ"ף הדמיון) נאָר אַז דאָס טוט אויף דעם זעלבן ענין ממש ווי קרבנות, וואָס דערפאַר איז "אינו צריך כו' עולה"], וואָרום וויבאַלד אַז בזמן שאין ביהמ"ק קיים קען מען ניט מקריב זיין קיין קרבנות, דעריבער איז דער עסק — און אפילו בלויז די "קריאה"48 — אין תורת הקרבנות, במקום הקרבת קרבנות.
דערפון איז מובן אויך בנוגע תעניתים (און צדקה) וואָס זיינען במקום קרבנות, אַז בשעת ס'איז ניטאָ די מעגליכקייט צו פאַסטן ריבוי צומות (און געבן ריבוי צדקה), אַז דורכן לימוד בתורה — אין אַן אופן פון "עסק" אָדער אפילו אין אַן אופן פון "קריאה" — בענינים אלו, טוט זיך אויף די "התגלות רצון העליון ב"ה", כאילו (אָדער נאָך מער פון "כאילו" בכ"ף הדמיון) ווי ער וואָלט געפאַסט די אַלע מספּרי הצומות המפורשים בתקוני תשובה מהאריז"ל49.
מב. מהנ"ל מובן דער גודל העילוי וואָס איז דאָ אין לימוד "אגרת התשובה": אַזוי ווי אין תשובה זיינען דאָך פאַראַן כמה מדריגות וואָס איז ניט בנקל כ"כ צוקומען צו זיי
הערות
- 47. ובדוגמת המבואר בתו"א צח, ג. עיי"ש.
- 48. ראה תענית כז, ב: בזמן שקוראין כו'. ומה שאמרו (מנחות שם) כל העוסק כו', צריך לומר ש"העוסק" לאו דוקא (ובפרט שבב"י (או"ח סוס"א) הביא ב' מרז"ל אלו ביחד). וכן מוכח ממה שאומרים פרשת העולה כו' קודם התפלה מטעם כל העוסק כו' כאילו הקריב (או"ח שם) — אף שלימוד התורה שקודם התפלה אינה בדרך התעסקות (שהרי עיקר זמן ת"ת (עיין בשו"ע אדמוה"ז ר"ס קנה) ומעלת לימוד התורה הוא כשהיא באה לאחרי התפלה דוקא, כידוע בענין שתהא תפלתי סמוכה למטתי). ועפי"ז יומתק מה שאדה"ז (במהדו"ב סוס"א) מוסיף שדרשת כל העוסק כו' היא ע"פ זאת התורה לעולה גו' (דלכאורה למאי נ"מ) — שהוא לתרץ ולהכריח ש"עוסק" לאו דוקא, כ"א שתהי' "התורה לעולה". — ולהעיר מהל' ת"ת לאדה"ז פ"ב הי"א (משיחת ש"פ מקץ תשכ"ו).
- 49. ואף שמזה שא"א לו להתענות מוכרח שאינו צריך (כ"כ) לריבוי הצומות (כנ"ל סעיף מ'), מ"מ, אי"ז בדומה לההמשכה שע"י "כל העוסק כו' כאילו כו'". — ובדוגמת מה שגם בר"ה שחל בשבת צריך לאמירת פסוקי שופרות שבתורה.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
מקורות הגמרא שבעמוד זה נפוצים מדי או ייחודיים לו, ולכן אין לו עמודים מקושרים.