187

ג. אין דעם קומט צו נאָך אַ נקודה, און אַ חידוש:

באַם אָנהויבס סדר של פסח איז מען מכריז: "כל דכפין ייתי וייכול כל דצריך ייתי ויפסח", און מ'איז מסיים אַז אַלע אידן ווערן "בני חורין".

און לפני זה (אָנהויבנדיק פון שלשים יום קודם החג⁹) — גיט מען די עניי העיר ובכלל "מעות חטים".

דאָס הייסט¹⁰, אַז נוסף לזה וואָס מ'דאַרף אַליין עסן דעם פסח "על השובע" ("מעדני מלך"), דאַרף מען דאָס אויך געבן צו "כל דצריך". מ'דאַרף אים געבן ניט נאָר "די מחסורו" ("כל דכפין ייתי וייכול"), נאָר אויך "ייתי ויפסח", דעם פסח וואָס "נאכל על השובע", "כדרך שהמלכים אוכלים", "מעדני מלך" — ביז אַז מ'מאַכט פון אים אַ "בן חורין" אמיתי.

און דער טעם אויף דעם איז בפשטות — ווייל יעדער איד איז אַ בן מלך¹¹, און בנו יחידו של מלך¹², מלך מלכי המלכים הקב"ה.

ד. ועפ"ז יש לקשר זה מיט דעם קאַפיטל (מזמור) תהלים¹³ וואָס כמה הויבן אָן זאָגן¹⁴ בעשתי עשר יום דחודש ניסן בשנה זו:

דער קאַפיטל הויבט זיך אָן מיט "עני ואביון אני"¹⁵, און דערנאָך איז מען ממשיך¹⁶ "שמח נפש עבדך".

ויש לומר אַז דאָס זיינען די צוויי קצוות הנ"ל: מ'הויבט אָן דעם סדר מיט "כל דכפין כו' כל דצריך כו'" — "עני ואביון"; און מ'גיט זיי דעם פסח שנאכל על השובע, "מעדני מלך" — "שמח נפש עבדך", דער ענין פון שמחה וואָס איז נאָכמער פון מילוי החסרון בכלל, און נאָכמער אפילו פון תענוג בכלל, וואָרום שמחה איז פורץ כל הגדרים¹⁷.