226
בענין "צדקה תרומם גוי"26, אַז ווי אידן שטייען אין דער דרגא פון "גוי"27, וואו זיי דאַרפן אָנקומען צו אַ הרמה כו' — ווערט אין זיי אַ מצב של "תרומם"].
ויש לומר, אַז דאָס איז איינער פון די טעמים פאַרוואָס פאַר מתן תורה איז געווען די גזירה פון עליונים לא ירדו למטה און תחתונים לא יעלו למעלה28 — אע"פ וואָס די כוונה (בתחלת הבריאה ובתוכה) איז געווען ביידע זאַכן: תורה וישראל29, ביז די התאחדות פון עליון ותחתון: די כוונה איז אַז די תחתונים זאָלן בלייבן בקיומם (ניט בטל ווערן צו די עליונים), וואָס דערפאַר האָט דער אויבערשטער באַשאַפן די תחתונים אין אַן אופן אַז בתחלה איז דאָ אַ גזירה (אויך מלשון "לגוזר") — פירוד און אָפּגעטיילטקייט צווישן עליונים ותחתונים, וואָס דורך דעם קענען די תחתונים בלייבן בקיומם, און דאָס טוט אויף, אַז דערנאָך, ווען די גזירה ווערט בטל (בשעת מתן תורה) — מ'באַקומט דעם כח צו ממשיך זיין עליונים און תחתונים — זאָל דאָס זיין אין אַן אופן אַז די תחתונים ווערן ניט אויס מציאות (ובטל להעליונים), נאָר ווי זיי זיינען אַ מציאות פון תחתונים ווערן זיי אַ כלי צו די עליונים30, ובסגנון אחר — גשמיות העולם ווערט אַ חפצא של קדושה.
און דעריבער, אַלס הקדמה והכנה צו מתן תורה, האָט געדאַרפט זיין די באַוואָרעניש און זהירות פון "והגבלת גו'":
לאחרי דעם גודל העילוי צו וועלכן אידן האָבן דערגרייכט בראש חודש סיון, "ביום הזה"31, ווען "באו מדבר סיני", און "ויחן שם ישראל נגד ההר", "כאיש אחד בלב אחד"32, וואָס דורך דעם זיינען אידן געוואָרן ראוי לקבלת התורה [בלשון המדרש33 — "בזמן שבאו לסיני חנו חני' אחת ויחן כו' אמר הקב"ה הואיל כו' ואהבו (ישראל) השלום ונעשו חני' אחת, הרי השעה שאתן להם את תורתי"] — נאָך זייער
הערות
- 26. משלי יד, לד.
- 27. אותיות ג' ו' י' שהם כנגד המדות, שנחלקין דרך כלל לג' בחינות חסד דין ורחמים (תו"א שם), היינו בחי' ההתחלקות (שלמטה מדרגת כהן גדול שמקומו בירושלים, שלמעלה מהתחלקות כנ"ל בפנים). ומזה נשתלשל עד לבחי' "גוי" למטה, המורה על מציאות בנ"י למטה בעוה"ז הגשמי (בין שאר הגויים להבדיל).
- 28. תנחומא וארא טו. שמו"ר פי"ב, ג. ועוד.
- 29. פרש"י ר"פ בראשית.
- 30. וע"ד המבואר בענין צמצום הראשון (שהוא השרש להגזירה בין עליונים ותחתונים), דכשהי' אוא"ס ממלא מקום החלל לא הי' אפשר להיות מציאות העולמות, אבל לאחר שנתהוו העולמות יכולים לקבל גם האור הזה (שלפני הצמצום), וע"ד המבואר בע"ח (בתחלתו) לענין גילוי הקו, דאם הי' נשאר בתחלה הקו לא הי' אפשר להתהוות הכלים, ואחר שנתהוו גם כשמאיר בהם אור הקו אינם בטלים — המשך תרס"ו בתחלתו (ע' ד). ועיי"ש המשל מהשפעת השכל מהרב לתלמיד, דבאם הי' משפיע לו בתחלה עומק פנימיות חכמתו לא הי' באפשריותו לקבל וצריך להשפיע לו אור מצומצם שלפי ערכו, ואחר שמקבל את האור המצומצם ונתפס ונקלט בשכלו אח"כ ה"ה בא אל עומק פנימיות שכל הרב.
- 31. יתרו יט, א. וראה תו"א יתרו ד"ה בחודש השלישי (סז, סע"ג).
- 32. יתרו שם, ב ובפרש"י.
- 33. דרך ארץ זוטא פרק השלום. וראה ויק"ר פ"ט, ט. פתיחתא דאיכ"ר כ. תנחומא (באבער) יתרו ט. ועוד.
עמודים המצטטים את אותם מקורות
עמוד זה אינו מצטט גמרא, ולכן אין לו עמודים מקושרים.